นกฮัมมิ่งเบิร์ด

นกฮัมมิ่งเบิร์ด ติดปีกบิน
กับนกสุดคิ้วท์ที่ ‘จิ๋ว’ ที่สุดในโลก

นกฮัมมิ่งเบิร์ด (Hummingbird) มีถิ่นกำเนิดและอาศัยอยู่ในเขตร้อนชื้นของทวีปอเมริกา พบได้ทั้งในอเมริกากลาง อเมริกาใต้ และแถบแคริบเบียน พวกมันเป็นนกขนาดเล็กที่มีสีสันสดใสและมีลีลาการบินที่น่าตื่นตาตื่นใจไม่น้อย ว่ากันว่าฮัมมิ่งเบิร์ดเป็นนกชนิดเดียวที่ได้รับพรวิเศษจากธรรมชาติ ให้สามารถเหาะเหินเดินอากาศและบินกลับหลังได้อย่างไม่น่าเชื่อ วันนี้ TipsDD เลยจะพาทุกคนมารู้จักกับ ‘ฮัมมิ่งเบิร์ด’ สัตว์ปีกตัวเล็กที่มีชีวิตแสนพิเศษ

‘นกฮัมมิ่งเบิร์ด’ ตัวเล็กแต่
ความสามารถไม่เล็ก


ลักษณะทั่วไปของนกฮัมมิ่งเบิร์ดคือจะมีขนาดเล็กและมีสีสันสวยงาม พวกมันจะมีความยาวอยู่ที่ 7.5-13 เซนติเมตร ร้อยละ 25-30 ของน้ำหนักตัวจะอยู่ที่กล้ามเนื้อบริเวณหน้าอก ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการบิน ฮัมมิ่งเบิร์ดใช้กล้ามเนื้อหน้าอกอันแข็งแรงกระพือปีกด้วยความถี่สูง ตั้งแต่ 50-200 ครั้งต่อหนึ่งวินาที ทำให้เกิดเสียงฮัมที่เป็นจุดเริ่มต้นของชื่อนก ‘ฮัมมิ่งเบิร์ด’  โดยนกชนิดนี้นั้นมีมากถึง 350 สายพันธุ์ แต่ Bee Hummingbird เป็นสายพันธุ์ที่มีขนาดเล็กที่สุด ซึ่งมีความยาวเพียง 5.7 เซนติเมตร และมีน้ำหนักตัวอยู่ที่ 2.5 กรัมเท่านั้น ด้วยเหตุผลนี้ Bee Hummingbird  จึงได้รับสมญานามว่าเป็นสัตว์เลือดอุ่นที่มีขนาดเล็กที่สุดในโลก ด้วยขนาดเล็กที่พอๆ กับแมลง พวกมันจึงกลายเป็นนกเจ้าแห่งการเอาตัวรอดเพราะสามารถหลบหลีกและบินหนีผู้ล่าได้อย่างง่ายดาย

ความสามารถในการบิน

พรสวรรค์ในการบินของนกฮัมมิ่งเบิร์ดเป็นเหมือนของขวัญที่ได้จากธรรมชาติ นักชีววิทยาได้จัดทำสถานีออกแบบร่างกายเพื่อประเมินขีดจำกัดความสามารถในการบินของพวกมัน และทดสอบด้วยการให้อาหารจากเครื่องให้อาหารที่หมุนและเคลื่อนที่อยู่ตลอดเวลา ผลปรากฏว่านกฮัมมิ่งเบิร์ดสามารถกินอาหารได้อย่างปกติ เนื่องจากมีปีกที่หมุนได้เกือบ 180 องศา กล้ามเนื้อหน้าอก โครงสร้าง และไหล่อันยืดหยุ่น ที่ทำให้บินหลบหลีก พลิกตัว บินอยู่กับที่ บินถอยหลัง หรือแม้แต่บินกลับหัวได้อย่างแข็งแรง เครื่องให้อาหารแบบเคลื่อนที่ได้จึงไม่ได้มีผลกระทบอะไรสำหรับนกฮัมมิ่งเบิร์ด

Hummingbird

การบินอยู่กับที่ในโลกของสัตว์ปีกนั้นถือว่าเป็นความสามารถพิเศษ ซึ่งการบินนิ่งๆ อยู่บนอากาศแบบที่นกฮัมมิ่งเบิร์ดชอบทำ จะใช้พลังงานมากกว่าการบินผาดโผนโฉบไปมาเสียอีก พวกมันจึงถือว่าเป็นนกที่มีความคล่องแคล่วในการบินเป็นอย่างมาก นอกจากแมลงแล้วก็ไม่มีนกชนิดไหนที่สามารถทำได้อย่างนี้ นกฮัมมิ่งเบิร์ดกระพือปีกด้วยการหมุนไหล่ แทนที่จะยกไหล่ขึ้นลงเหมือนกับนกชนิดอื่นๆ ทำให้พวกมันเป็นนกสายพันธุ์เดียวที่สามารถบินถอยหลังได้ และความสามารถในการบินนี้เองที่ทำให้ฮัมมิ่งเบิร์ดกินน้ำหวานจากดอกไม้ได้อย่างเป็นมืออาชีพ เพราะการกินน้ำหวานจากดอกไม้บางชนิดนั้นไม่มีกิ่งและก้านให้เกาะ ต้องอาศัยการบินอยู่กับที่เท่านั้นจึงจะสามารถดื่มด่ำรสชาติของน้ำหวานได้

ความสามารถในการกักเก็บ
และปลดปล่อยพลังงาน


ฮัมมิ่งเบิร์ดมีอัตราการเต้นของหัวใจมากกว่า 1,000 ครั้งต่อนาที ซึ่งถือว่าสูงมากถ้าเทียบกับมนุษย์ที่อยู่ราว 60-100 ครั้งต่อนาที ทำให้ในหนึ่งวันฮัมมิ่งเบิร์ดต้องได้รับพลังงานเป็นจำนวนมาก และพวกมันจะต้องกินน้ำหวานมากถึงครึ่งหนึ่งของน้ำหนักตัว เพื่อให้เพียงพอต่อการรักษาอุณหภูมิร่างกายและอัตราการเผาผลาญที่สูงของพวกมัน โดยอาหารหลักของนกชนิดนี้ก็หนีไม่พ้นน้ำหวานและแมลง ซึ่งน้ำตาลในน้ำหวานก็ไม่ได้ทำให้พวกมันอ้วนขึ้นแต่อย่างใด เพราะน้ำตาลสามารถย่อยสลายได้ง่ายและเปลี่ยนแปลงเป็นพลังงานได้อย่างรวดเร็ว

มีการสำรวจแล้วว่าฮัมมิ่งเบิร์ดเป็นสัตว์เลือดอุ่นที่มีอัตราเมแทบอลิซึม (Metabolism) หรือมีการเผาผลาญพลังงานที่เร็วและสูงที่สุดในโลก นอกจากนั้นวันไหนที่ไม่ได้ออกไปหาอาหารหรือขาดแคลนอาหาร ฮัมมิ่งเบิร์ดยังสามารถชะลออัตราการเผาผลาญพลังงานได้อีกด้วย โดยพวกมันจะเข้าสู่สภาวะ Torpor เป็นกระบวนการเก็บรักษาพลังงานคล้ายกับการจำศีลของสัตว์ชนิดอื่นๆ ซึ่งจะทำให้อุณหภูมิในร่างกายของพวกมันลดลงจากเดิมประมาณ 5 เท่า แถมยังช่วยชะลออัตราการเต้นของหัวใจได้อีกด้วย

ฮัมมิ่งเบิร์ด

ความสามารถในการจดจำ

ไม่เพียงแต่เรื่องการบินและระบบการเผาผลาญพลังงานอันน่าทึ่งที่ทำให้ฮัมมิ่งเบิร์ดมีความพิเศษกว่านกชนิดอื่นๆ ยังมีผลงานวิจัยออกมาอีกว่าฮัมมิ่งเบิร์ดเป็นนกที่มีระบบความจำและระบบการเรียนรู้ที่เป็นเลิศ พวกมันสามารถจดจำตำแหน่งของดอกไม้ทุกดอกในพื้นที่หากินได้ แถมยังคำนวณระยะเวลาที่ดอกไม้จะผลิตน้ำหวานออกมาอีกครั้งได้อีกด้วย และที่น่าอัศจรรย์ไปกว่านั้นคือนอกจากฮัมมิ่งเบิร์ดจะกินน้ำหวานจากดอกไม้แล้ว นกจิ๋วชนิดนี้ก็ยังให้ประโยชน์กับดอกไม้ด้วยเช่นกัน พืชราว 8,000 ชนิดทั่วทวีปอเมริกาต้องใช้ประโยชน์จากฮัมมิ่งเบิร์ดในการขยายพันธุ์ เพราะเมื่อใดที่ฮัมมิ่งเบิร์ดไปกินน้ำหวานในดอกไม้ จะงอยปากของพวกมันจะเปื้อนละอองเกสร และแน่นอนว่าในหนึ่งวันพวกมันกินหวานจากดอกไม้ได้มากถึงครึ่งของน้ำหนักตัว ทำให้ฮัมมิ่งเบิร์ดเป็นเหมือนสื่อกลางในการถ่ายละอองเรณูให้กับดอกไม้นานาชนิด

ทุกวันนี้นกฮัมมิ่งเบิร์ดกว่า 350 สายพันธุ์เสี่ยงที่จะสูญพันธุ์ เนื่องจากแหล่งอาหารและที่อยู่ถูกทำลาย บวกกับภาวะโลกร้อนที่เกิดขึ้นล้วนมีผลต่อการแพร่พันธุ์ และทำให้พวกมันสิ้นเปลืองพลังงานไปกับการหลบหลีกความร้อนแทนที่จะออกไปหาอาหาร แม้ฮัมมิ่งเบิร์ดจะมีความสามารถในการรักษาอุณหภูมิร่างกาย แต่การเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศที่เอาแน่เอานอนไม่ได้ ก็ทำให้พวกมันใช้ชีวิตยากลำบากยิ่งขึ้น

 

 

 



tags : , , ,


share share to facebook share to twitter

TipsDD นกฮัมมิ่งเบิร์ด ติดปีกบิน กับนกสุดคิ้วท์ที่ ‘จิ๋ว’ ที่สุดในโลก