ตู้ปลาแบบ Aquascape
31 March 2019

เนรมิตโลกใต้น้ำที่ไม่เหมือนใคร
ไปกับตู้ปลาแบบ Aquascape

วัยเด็กของคนส่วนใหญ่ล้วนเคยผ่านงานอดิเรกที่ช่วยฝึกฝนความรับผิดชอบได้ดีอย่างการเลี้ยงปลาสวยงาม โดยขั้นตอนที่หินที่สุดคงไม่มีอะไรยากไปกว่าการเปลี่ยนน้ำและทำความสะอาดโหล เพราะหากไม่รู้เทคนิคมักมีโอกาสเสี่ยงสูงที่ปลาจะช็อกน้ำตาย กลายเป็นเหตุการณ์ฝังใจทำให้หลายคนไม่กล้าเลี้ยงสัตว์ชนิดอื่นอีก ลืมความทรงจำเลวร้ายเกี่ยวกับการเลี้ยงปลาไปได้เลย แล้วมาทำความรู้กับโลกใต้น้ำใบใหม่ อย่างระบบการเลี้ยงปลาสวยงามใน ‘ตู้ปลาแบบ Aquascape’ ที่หากดูแลอย่างถูกวิธี คุณอาจไม่ต้องล้างตู้ปลาไปอีกเป็นปีเลยทีเดียว

Aquascape

ส่องโลกใต้น้ำ ทำความรู้จักระบบเลี้ยงปลาแบบ Aquascape

ตู้ปลาแบบ Aquascape คือการย่อโลกใต้น้ำและระบบนิเวศทางน้ำที่เสมือนจริงมาไว้ในตู้เลี้ยงปลาสวยงามหลากหลายขนาด โดยจัดเรียงองค์ประกอบที่สำคัญไม่ว่าจะเป็นทราย ก้อนหิน ต้นไม้น้ำ ท่อนไม้ รากไม้ ฯลฯ ไว้ที่บริเวณก้นตู้ คล้ายการรังสรรค์บรรยากาศทะเลหรือแม้แต่น้ำตกและทิวเขา มาเป็นฉากหลังในการแหวกว่ายของปลานานาพรรณ จากนั้นควบคุมการเจริญเติบของสิ่งมีชีวิตในตู้ปลาด้วยปริมาณแสง ปุ๋ยน้ำ อุณหภูมิ ตลอดจนระบบบำบัดน้ำเป็นอย่างดี เพื่อทำให้ตู้ปลาสไตล์นี้มีระบบหมุนเวียนในการทำความสะอาดตัวเองตลอดเวลา โดยไม่จำเป็นต้องนำองค์ประกอบที่จัดวางไว้ออกมาล้างอีกเลยเป็นปี แค่เปลี่ยนน้ำสัปดาห์ละ 10-30% ของน้ำในตู้ทั้งหมดก็เพียงพอ

4 สิ่งที่ขาดไม่ได้ในตู้ปลาแบบ Aquascape

ระบบกรองน้ำ

ระบบกรองน้ำของตู้ปลาแบบ Aquascape สามารถเลือกได้ทั้งระบบกรองข้างตู้ (ติดตั้งไว้ที่ขอบตู้ด้านบน) และระบบกรองในตู้ (ติดตั้งไว้ที่ก้นตู้ปลา) โดยหลักๆ ควรมีองค์ประกอบในตัวกรองบำบัดน้ำเสีย 3 อย่าง คือ

ตัวกรองกายภาพมีฟังก์ชันในการกรองสิ่งสกปรกทั่วไป ใช้ ‘ใยกรอง’ ซึ่งมีลักษณะคล้ายฟองน้ำแผ่นสี่เหลี่ยมเป็นตัวกรองของเสีย ใยชนิดนี้สามารถนำออกมาซักทำความสะอาดแล้วใช้ซ้ำได้

ตัวกรองชีวภาพส่วนใหญ่ที่นิยมใช้ตัวกรองแบบ Bio Ball, Moving Bed และ Ceramic มาติดตั้งในระบบเลี้ยงตู้ปลาสวยงามตัวกรองประเภทนี้จะทำหน้าที่เป็นแหล่งยึดเกาะของแบคทีเรียที่ช่วยในการบำบัดน้ำ

ตัวกรองเคมีประกอบไปด้วยวัสดุ 2 อย่าง คือ ‘Carbon’ มีลักษณะคล้ายก้อนถ่านสีดำขนาดเล็ก ช่วยกำจัดสารพิษและคลอรีนที่อยู่ในน้ำ ส่วนประกอบอีกอย่างคือ ‘Zeolite’ ลักษณะคล้ายหินปูนก้อนเล็ก มีคุณสมบัติในการกำจัดแอมโมเนียที่เกิดจากการขับถ่ายและอาหารที่ปลากิน โดยวัสดุทั้งสองจำเป็นต้องนำออกมาล้างทำความสะอาดเดือนละ 1 ครั้งไม่เช่นนั้นจะแปรสภาพกลายเป็นสารที่มีพิษต่อน้ำแทน

สมดุลแสง

ต้นไม้น้ำต้องการ แสง เพื่อใช้ในกระบวนการสังเคราะห์แสง และช่วยเร่งการเจริญเติบโตไม่ต่างจากพืชบนดินผู้เลี้ยงจึงจำเป็นต้องติดตั้งหลอดไฟไว้เหนือตู้ปลาด้วย โดยความเข้มของเเสงที่นิยมใช้มาจากหลอดไฟขนาด 20 วัตต์ขึ้นไป ส่วนการกำหนดระยะห่างระหว่างหลอดไฟกับผิวน้ำขึ้นอยู่กับขนาดของตู้ และความเข้มของแสงที่ใช้ แต่ไม่ควรเว้นระยะน้อยกว่า 3 นิ้ว เพราะจะทำให้พืชที่อยู่ใกล้ผิวน้ำได้รับความร้อนมากเกินไป ทั้งนี้ผู้เลี้ยงบางคนมักติดตั้งพัดลมขนาดเล็กไว้เหนือผิวน้ำ เพื่อระบายความร้อนออกอีกทางหนึ่ง ช่วยให้ปลาไม่ช็อกน้ำอุ่นตาย ขณะที่ต้นไม้น้ำก็ยังมีแสงในการเจริญเติบโตอยู่

ปุ๋ยน้ำ

ระบบนิเวศของตู้ปลาแบบ Aquscape ต่างจากธรรมชาติจริงๆ ทำให้ต้นไม้น้ำได้รับสารอาหารไม่ครบถ้วน ทั้งนี้ในตู้ปลาจะมีธาตุไนโตรเจน (N) และธาตุฟอสฟอรัส (P) ที่เกิดจากของเสียในตู้อยู่แล้ว โดยธาตุ 2 ชนิดนี้สามารถใช้เป็นสารอาหารเลี้ยงพืชน้ำได้ แต่ยังไม่เพียงพอ!ผู้เลี้ยงจึงจำเป็นต้องเติมปุ๋ยน้ำซึ่งมีธาตุโพแทสเซียม (K) และธาตุเหล็ก (Fe) เข้าไปช่วยเร่งการเจริญเติบโต โดยใส่ปุ๋ยน้ำเดือนละ 1-2 ครั้ง ปัจจุบันนี้มีปุ๋ยสำหรับต้นไม้น้ำแบบฝังด้วย ให้สารอาหารคล้ายกันกับปุ๋ยน้ำ แต่มีลักษณะเป็นแท่งสีดำสามารถฝังในดิน ทราย หรือกรวดที่ใช้รองพื้นตู้ปลาได้เลย ฝังหนึ่งครั้งใช้ได้นานเป็นเดือน

คาร์บอนไดออกไซด์

แม้จะควบคุมปริมาณแสงและให้ปุ๋ยน้ำอย่างสม่ำเสมอก็อาจทำให้ต้นไม้น้ำโตได้ไม่ดีพอ สาเหตุมาจากในตู้ปลาไม่มีคาร์บอนไดออกไซด์เพียงพอทำให้ต้นไม้สังเคราะห์แสงและดูดสารอาหารได้ไม่เต็มที่ เกิดตะไคร่น้ำกระทบต่อการดำรงชีวิตของปลาและไม่สวยงาม ผู้เลี้ยงจึงควรเติมคาร์บอนไดออกไซด์เพิ่มซึ่งมีให้เลือกทั้งแบบถังอัดแก๊สและแบบน้ำ หากให้สารชนิดนี้เป็นประจำจะช่วยลดปริมาณตะไคร่ขนอ่อนที่ชอบเกาะตามใบพืช จำพวกตะไคร่ขนดำ ตะไคร่ขนเขียว ตะไคร่เมือก ทั้งนี้ปริมาณและความถี่ในการใส่ควรยึดตามคำแนะนำของแต่ละยี่ห้อ ไม่ควรใส่มากเกินไปเพราะแทนที่จะทำให้ต้นไม้ดูใบเต่ง มีชีวิตชีวา จะทำให้ดูเฉาแทนที่สำคัญปริมาณที่เข้มข้นเกินไปมีผลต่อการดำรงชีวิตของปลาสวยงามบางชนิดด้วย

ข้อควรระวังในการออกแบบตู้ปลาแบบ Aquascape

– ควรจัดเรียงพืชมากกว่า 2 สวยพันธุ์ลงไปในตู้ปลา เพื่อสะท้อนความหลากหลายทางธรรมชาติ ซึ่งสมจริงตามระบบนิเวศใต้ท้องทะเล แต่ต้องเลือกสายพันธุ์ของพืชที่โตด้วยกันได้ดี ไม่ขวางการโตของสายพันธุ์อื่น

– พื้นที่ว่าง (Space) ในตู้ปลานั้นสำคัญสำหรับการดำรงชีวิตของปลาสวยงามมาก ระวัง! อย่าเลือกต้นไม้น้ำที่มีใบใหญ่และมีใบมากเกินไป เพราะเมื่อจัดเรียงลงในตู้ปลาใบอาจแผ่ขยายและโผล่ขึ้นมาพ้นผิวน้ำ ทำให้มุมมองในตู้ดูตื้น แคบ และให้ความรู้สึกอึดอัด

– บอกลาความสมมาตรไปได้เลย เพราะทิวทัศน์ตามธรรมชาติมีความพลิ้วไหวในตัวเอง ลองใช้กฎสามส่วนและสัดส่วนทองคำ (Golden Ratio) ช่วยออกแบบจุดโฟกัสสายตาต่อองค์ประกอบต่างๆ อีกทางหนึ่ง เช่น เน้นจุดที่มีแสงสว่างตกกระทบมากที่สุดหรือวางต้นไม้น้ำสีสดๆ เช่น สีแดง สีส้ม ไว้ตรงจุดที่โดดเด่น

– ตัดแต่งต้นไม้น้ำที่โตและสูงขึ้นเรื่อยๆ เป็นประจำ เพื่อไม่ให้กินพื้นที่ว่างในตู้ ปลาจะได้แหวกว่ายได้อย่างอิสระ ส่วนต้นไม้ก็แตกยอดอ่อนและไล่สีสันสวยงาม โดยตัดแต่งให้เป็นเส้นโค้งมนตามทิวไม้ธรรมชาติ

เทคนิคง่ายๆ ช่วยให้จัดตู้ปลาแบบ Aquascape ได้ง่ายขึ้น

– อย่าลืมร่างแบบในการจัดเรียงองค์ประกอบต่างๆ ไว้ให้พร้อม จะช่วยให้ทำงานได้เร็วขึ้น

– เรียงองค์ประกอบโลกใต้น้ำให้เป็นเลเยอร์ที่สวยงาม โดยวางชิ้นส่วนที่ใหญ่และสูงกว่าไว้ด้านหลังสุด

– ในตู้มีพื้นที่แคบทำให้จัดระเบียบและเก็บรายละเอียดได้ลำบาก หากต้องการยึดต้นไม้น้ำเข้ากับโขดหินหรือท่อนไม้ ควรจัดองค์ประกอบทุกอย่างให้เสร็จตั้งแต่อยู่นอกตู้ แล้วค่อยนำไปวางที่ก้นตู้ปลาพร้อมกัน

-หากต้องการยึดต้นไม้น้ำไว้กับโขดหินหรือท่อนไม้ไม่ให้ลอยตัว ควรใช้ลวดหรือกาวสำหรับติดไม้น้ำ (Aquarium Safe Glue) โดยกาวประเภทนี้จะช่วยยึดต้นไม้ได้แน่นหนาไม่สลายตัวเมื่ออยู่ในน้ำ และไม่เป็นอันตรายต่อระบบนิเวศน์ในตู้ปลา

– เมื่อจัดเรียงองค์ประกอบในตู้เสร็จ เวลาเทน้ำลงตู้ ต้องค่อยๆ เทใส่ขอบตู้ด้านบนและใช้มือรองไว้ด้วย อย่าเทน้ำลงไปตรงๆ จะทำให้ดิน กรวด และต้นไม้น้ำขนาดเล็กที่เรียงไว้ฟุ้งจนน้ำขุ่น เผลอๆ อาจต้องเริ่มต้นเรียงใหม่

 

เมื่อจัดเรียงองค์ประกอบ ใส่น้ำ และเซ็ตระบบบำบัดน้ำเสร็จเรียบร้อย ต้องปล่อยให้ระบบนิเวศใหม่เข้าที่ก่อนราว 1-2 สัปดาห์ จึงจะนำปลาสวยงามมาลงเลี้ยงได้ และหากใส่ใจดูแลอย่างดี ถูกต้องตามหลัก รับรองว่าตู้ปลาแบบ Aquascape ตู้นี้จะอยู่กับคุณไปได้อีกนาน

 

 



tags : , , , , ,


share share to facebook share to twitter

TipsDD เนรมิตโลกใต้น้ำที่ไม่เหมือนใคร ไปกับตู้ปลาแบบ Aquascape