ชัมบาลา
 
 
 

ชัมบาลา ดินแดนบนเส้นขอบฟ้า
เมื่อวันแห่งความศรัทธามาถึง

 

ถ้าหากเลือกสถานที่อยู่อาศัยได้ ใครหลายคนก็คงจะอยากอยู่ในดินแดนที่สงบสุข ไม่มีความบาดหมาง และเต็มไปด้วยผู้คนที่จิตใจดี ไม่ต่างกันจากชาวทิเบต พวกเขามีดินแดนในอุดมคติที่อบอวลไปด้วยคุณธรรมอย่าง ชัมบาลา (Shambhala) ซึ่งตั้งอยู่ที่ใดสักแห่งบนเทือกเขาหิมาลัย และมีแม่น้ำที่ชื่อว่า ‘ศรัทธา’ คอยหล่อเลี้ยงชีวิตของพวกเขาให้คงอยู่ต่อไป

Shambhala ดินแดนลับในทิเบต

ทิเบต (Tibet) เป็นเขตการปกครองตนเองของสาธารณรัฐประชาชนจีน ซึ่งตั้งอยู่ทางภาคตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศ เนื่องด้วยพิกัดทางภูมิศาสตร์ที่อยู่บนเทือกเขาหิมาลัย เทือกเขาที่มียอดเขาเอเวอเรสต์ (Mount Everest) ที่สูงที่สุดในโลก ทิเบตจึงได้รับสมญานามว่าเป็น ‘หลังคาของโลก’ ไปโดยปริยาย ถึงแม้ดินแดนชัมบาลาจะไม่ได้มีที่ตั้งปรากฏอยู่บนแผนที่โลก

เทือกเขาหิมาลัย

แต่ชาวทิเบตก็เชื่อว่าชัมบาลาซ่อนตัวอยู่ภายใต้ความสูงชันของเทือกเขาหิมาลัย ดินแดนที่ว่านั้นเป็นเมืองในอุดมคติที่ก่อขึ้นจากความศรัทธาทางพระพุทธศาสนา ซึ่งผู้ที่นับถือศาสนาพุทธนิกายมหายานเชื่อว่ามีอยู่จริง สำหรับชาวทิเบตแล้ว ชัมบาลาเป็นเหมือนประตูสู่สวรรค์และสุขสงบไปด้วยพลังแห่งพระพุทธศาสนา ในทางกลับกันนักวิชาการหลายคนก็ตั้งข้อสงสัยเอาไว้ ว่าดินแดนแห่งนี้มีอยู่จริง เป็นดินแดนในเทพนิยาย หรือเป็นแค่เรื่องเล่าเก่าคร่ำครึที่พูดกันอย่างสนุกปากเท่านั้น สำหรับมุมมองของนักวิชาการ ชัมบาลาเป็นแค่อาณาจักรโบราณแห่งหนึ่งที่ถูกบันทึกไว้ในประวัติศาสตร์

กราบพระแบบอัษฎางคประดิษฐ์

ความศรัทธาที่หยั่งรากลึกลงในจิตใจ

อีกหนึ่งอัตลักษณ์ของชาวทิเบต ซึ่งถูกถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่น นั่นคือ ‘การกราบพระแบบอัษฎางคประดิษฐ์’ อันเป็นสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมของเมืองพุทธมหายานในแถบเทือกเขาหิมาลัย ตามความเชื่อของชาวทิเบตการกราบพระแบบอัษฎางคประดิษฐ์จะช่วยชำระบาปได้ หากกราบในจำนวนครั้งที่มากพอ ไม่เพียงแต่ความเลื่อมใสต่อพระพุทธศาสนาที่มีอย่างล้นหลาม แต่วิถีชีวิตของชาวทิเบตก็ค่อนข้างมีเอกลักษณ์เฉพาะ

 

เนื่องจากทิเบตเป็นพื้นที่ที่มีสภาพอากาศหนาวเย็น จึงว่ากันว่าในหนึ่งชีวิต ชาวทิเบตจะอาบน้ำเพียงแค่ 3 ครั้งเท่านั้น คือตอนเกิด ตอนแต่งงาน และตอนตาย แทนที่จะอาบน้ำพวกเขากลับใช้ผ้าเช็ดตามร่างกายเพื่อทำความสะอาด ด้วยการที่ทิเบตมีอุณหภูมิต่ำบวกกับอากาศแห้ง การอาบน้ำคงไม่ใช่เรื่องที่เหมาะนัก ในทางตรงกันข้ามการรักษาความมันบนผิวหนัง กลับมีประโยชน์ต่อร่างกายมากกว่า เพราะร่างกายที่เก็บสะสมความมันจะช่วยให้สามารถต่อสู้กับอากาศที่หนาวเย็นได้ สำหรับชาวทิเบตการอาบน้ำถือเป็นการไม่เคารพต่อพระพุทธศาสนา เชื่อว่าถ้าอาบน้ำจะลบล้างความทรงจำในอดีตชาติ ยิ่งถ้าเป็นผู้ที่มีความศรัทธาอย่างแรงกล้า พวกเขาคิดว่าการอาบน้ำนั้นจะทำให้บุญที่สั่งสมมาตลอดชีวิตจางหายไป

เมืองในฝันที่ผูกพันด้วยอุดมคติ

ย้อนไปสมัยที่พระพุทธศาสนาเดินทางไปยังทิเบต เมื่อประมาณพุทธศตวรรษที่ 12 หรือช่วงปี พ.ศ. 1101 - 1200 ในตอนนั้นศาสนาพุทธได้ถูกเผยแพร่ และผู้คนก็มีความเลื่อมใส่ศรัทธาต่อพุทธธรรมเป็นอย่างมาก ชัมบาลาถือเป็นดินแดนที่พระพุทธศาสนามีบทบาทในการสร้างสรรค์สังคม ผู้คนถูกหล่อหลอมให้เป็นหนึ่งเดียวด้วยศรัทธาและความเชื่อ และศาสนายังขัดเกลาจิตใจของมนุษย์ให้สะอาด ทำให้ดินแดนแห่งนี้มีแต่สันติสุข ชาวเมืองที่นี่จึงมีจิตบริสุทธิ์ ปราศจากความอาฆาตแค้น ถึงแม้โดยรอบจะเต็มไปด้วยกองหิมะอันเหน็บหนาว แต่ในเมืองนี้กลับอุดมสมบูรณ์และเขียวขจี หลากหลายตำรับตำราเชื่อว่าชัมบาลาได้สูญสิ้นไปจากโลกใบนี้เมื่อหลายร้อยปีก่อน เนื่องจากในตอนนั้นพลเมืองทั่วราชอาณาจักรได้บรรลุถึงการตรัสรู้ ดินแดนชัมบาลาจึงสูญสลายไป แต่ทว่ากษัตริย์ของเมืองนี้ก็ยังคงเฝ้าดู และพร้อมที่จะลงมาช่วยเหลือมวลมนุษย์ให้รอดพ้นจากหายนะทั้งปวง

Shambhala

ชัมบาลา บนเส้นขอบฟ้าที่ยากจะไปถึง

จากหนังสือ ‘มหาอรรถกถาแห่งกาลจักร’ โดย มิฟัม คุรุ อ้างว่าชัมบาลาตั้งอยู่ทางทิศเหนือของแม่น้ำสิตะ สร้างอยู่บนเทือกเขาทรงกลมกึ่งกลางดินแดน ซึ่งยากที่มนุษย์จะบุกบั่นขึ้นไป นับเป็นการเดินทางไกลที่แสนทรหดและมีอุปสรรคระหว่างทางมากมาย ไม่ว่าจะเป็นหิมะที่ปกคลุม ความหนาวเย็น แรงกดอากาศ หรือความเหนื่อยล้า จึงอาจทำให้ใครหลายคนท้อแท้ไปตามๆ กัน ด้วยสภาพอากาศที่หนาวเหน็บและมีออกซิเจนค่อนข้างต่ำ แม้แต่พลเมืองชาวทิเบตเองก็อาศัยอยู่ที่นี่น้อยมาก

 

แม้ที่นี่จะไม่ได้มีสิ่งอำนวยความสะดวกที่เอื้อประโยชน์มากนัก แต่ผู้คนบางส่วนก็ยังคงมุ่งมั่นที่จะเดินทางมาที่นี่ เพียงเพราะ “ความศรัทธาของพวกเขาไม่เคยไหวติง” ไม่น่าเชื่อว่าแค่ความเลื่อมใสในศาสนาจะพาพวกเขามาได้ไกลขนาดนี้ จริงอยู่ที่การเดินทางครั้งนี้อาจจะยากลำบาก แต่สองข้างทางก็ยังมีธรรมชาติให้ชื่นชม มีเทือกเขาหิมาลัยที่มองเห็นได้ไกลสุดลูกหูลูกตา ถือเป็นมนต์เสน่ห์ของชัมบาลาที่ช่วยเติมพลังไฟในจิตใจ และสร้างความอบอุ่นเพื่อต่อสู้กับลมหนาวให้กับบรรดานักท่องเที่ยวได้เป็นอย่างดี

แต่บางข้อมูลบอกว่าชัมบาลาไม่ใช่สถานที่ หากแต่เป็นรากฐานของสภาวะการหยั่งรู้ ประจักษ์แจ้ง ซึ่งเป็นศักยภาพที่ล้วนซ่อนเร้นอยู่ในตัวมนุษย์ทุกคน ชาวทิเบตเชื่อว่าเมื่อใดที่เราอยู่ในสภาวะจิตใจสะอาด ตั้งมั่น และศรัทธาในคุณความดี ทั้งกาย วาจา และใจ เมื่อนั้นเราก็จะเดินทางไปถึงชัมบาลา

 

ทิเบตอาจจะดูมืดมิดเพราะเต็มไปด้วยเทือกเขาและก้อนหิมะที่ปกคลุม แต่แสงสว่างจากพระพุทธศาสนาก็สาดส่องลงมาถึงผู้คนที่นี่ แม้ที่มาและการมีอยู่ของ ‘ชัมบาลา’ อาจจะดูเลือนลาง แต่เชื่อว่าถ้ามีดินแดนแห่งสันติสุขอยู่จริง ก็คงมีหลายคนอยากจะไปสำรวจ และจ้องมองสถานที่แห่งนั้นด้วยตาของตัวเอง

ไม่รู้ว่ากี่โมงยามกว่ามนุษย์จะเดินทางไปถึงชัมบาลา แต่ถ้าเพื่อค้นหาความสงบ และตัดขาดจากโลกภายนอกชั่วขณะ ที่นี่คงเป็นอีกหนึ่งที่หมายปลายทาง สำหรับผู้ที่หลงใหลในธรรมชาติและเลื่อมใสศรัทธาในพระพุทธศาสนา

 

 

 

 
 


tags : , , , ,


share share to facebook share to twitter

TipsDD ชัมบาลา (Shambhala) ดินแดนบนเส้นขอบฟ้า เมื่อวันแห่งความศรัทธามาถึง