อิคิไก

ไขความลับชีวิตที่ยืนยาวของชาวญี่ปุ่น
ในแนวคิดการใช้ชีวิตด้วย ‘อิคิไก’

คนบางคนใช้ชีวิตแบบไร้จุดหมาย อยู่แบบไม่มีความสุข ได้แต่ตั้งคำถามกับตัวเองว่าทุกวันนี้ฉันมีชีวิตอยู่เพื่ออะไร เคยสงสัยกันไหมว่า ทำไมประเทศญี่ปุ่นถึงติดอันดับต้นๆ ของประเทศที่มีคนอายุยืนที่สุดในโลก และอิคิไก มีความเกี่ยวข้องกับคนญี่ปุ่นอย่างไร ?

 

จากการรวบรวมข้อมูลของ The World Economic Forum ในสถิติของ 10 ประเทศที่มีประชากรอายุยืนมากที่สุดในโลก ประเทศญี่ปุ่นติดอันดับที่ 2 เพราะชาวญี่ปุ่นให้ความสำคัญกับสุขภาพทางการกินและการใช้ชีวิตเป็นอย่างมาก ประชากรผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีค่าเฉลี่ยอยู่ที่ 83.1 ปี

ในภาษาญี่ปุ่นคำว่า ‘อิคิ’ แปลว่า การมีชีวิต คำว่า ‘ไก’ แปลว่า คุณค่า  เมื่อนำมารวมกันก็คือคำว่า ‘อิคิไก’ ที่แปลว่า คุณค่าของการมีชีวิตอยู่ ซึ่งสามารถแปลได้หลายแบบเช่น เหตุผลแห่งการมีชีวิตอยู่ คุณค่าของการมีชีวิต หรือความหมายของการมีชีวิตอยู่

‘อิคิไก’ ไม่ใช่เทรนด์ ไม่ใช่แฟชั่น แต่คือแนวคิดหรือปรัชญาในการใช้ชีวิตของชาวญี่ปุ่น เมื่อเรารู้เหตุผลในการมีชีวิตอยู่ของตัวเอง เราก็จะใช้ชีวิตอย่างมีความสุขมากขึ้น

 

‘อิคิไก’ ที่หมายถึง เหตุผลของการมีชีวิตอยู่ อาจจะคล้ายกับ เป้าหมายในชีวิต จนบางคนสับสนว่ามันคือสิ่งเดียวกันหรือเปล่า ซึ่งเป้าหมายในชีวิต คือการที่เราวางแผนทำสิ่งหนึ่งในชีวิตและทำจนสำเร็จ นั่นแสดงว่าเป้าหมายของเราได้จบลงแล้ว แต่อิคิไก เป็นสิ่งที่ไม่มีที่สิ้นสุด คือเหตุผลที่เราอยากมีชีวิตอยู่ในทุกๆ วัน

องค์ประกอบทั้ง 4 อย่างของ อิคิไก

‘อิคิไก’ คือความสมดุลที่อยู่ใจกลางระหว่างองค์ประกอบ 4 อย่าง เปรียบเหมือนวงกลม 4 วง ที่วาดมาตัดกันและมีอิคิไกมาเป็นจุดกึ่งกลาง ได้แก่ สิ่งที่เรารัก สิ่งที่เราทำได้ดี สิ่งที่เราทำแล้วเป็นประโยชน์ และสิ่งที่เราทำแล้วได้เงิน เพราะเหตุนี้ คนญี่ปุ่นจึงบอกว่า อิคิไกเป็นสิ่งที่เราต้องใช้ความพยายามอย่างมาก เพื่อค้นหาคำตอบให้ตัวเองว่าแท้จริงแล้วเรามีชีวิตอยู่เพื่ออะไร

 

สิ่งที่รัก คือความหลงไหล คลั่งใคล้ เป็นความชอบหรือรักในสิ่งนั้นมาก อยากจะทำตลอดไป เช่น รักในการทำกาแฟ รักการปลูกต้นไม้ รักในการวาดรูปหรือรักในการขายของ

สิ่งที่เราทำได้ดี คือการทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งได้แบบไหลลื่น ไม่ต้องฝืนใจ เป็นสิ่งที่ทำได้แบบง่ายๆ ถ้ายังไม่รู้ให้ลองมองจากความรู้สึกของตัวเองว่าเราทำอะไรได้ดีที่สุดแบบไม่ต้องฝืนทำ เช่น เก่งภาษา ทำอาหารออกมาได้ดีมาก พูดเก่งหรือมีมนุษยสัมพันธ์ดี

สิ่งที่เราทำแล้วเป็นประโยชน์ เป็นสิ่งที่ทำแล้วเกิดประโยชน์กับผู้อื่น หรืออาจช่วยทำให้ชีวิตของเขาดีขึ้น เช่น ขายอาหารสุขภาพ การเป็นจิตอาสาช่วยเหลือสังคม ช่วยเหลือสัตว์หรือการให้คำปรึกษากับคนอื่น

สิ่งที่ทำแล้วได้เงิน – คือการทำสิ่งใดก็ตามแล้วได้เงินเป็นค่าตอบแทน ไม่ว่าจะเป็นงานหลัก หรืองานเสริม เล็กๆ น้อยๆ

เมื่อรู้เกี่ยวกับตัวเองครบทั้ง 4 อย่างแล้ว จะเจอสิ่งที่ปรากฏอยู่ซ้ำๆ ในทุกช่อง สิ่งนั้นคือ ‘อิคิไก’ ในแบบของคุณเอง โดยอาจจะเป็นเรื่องเล็กๆ ในชีวิตประจำวันที่คุณทำแล้วมีความสุข และอยากจะตื่นขึ้นมาทำมันในทุกวัน

 

นัทธีนี แซ่โฮหรือดอร่า ผู้จัด Workshop งาน The Journey of Ikigai ทางที่ใช่ในแบบของเรา ได้ให้สัมภาษณ์เกี่ยวกับ อิคิไก ไว้ว่า วงกลม 4 วง เป็นเหมือนกระบวนการ Self-Reflection คือการทบทวนชีวิตตัวเองในแง่มุมต่างๆ เพื่อนำมาประมวลหาสิ่งที่ดีที่สุด ทุกคนควรจะทำมันตลอดทั้งชีวิต เพื่อจะได้ปรับเปลี่ยนตัวเองไปตามช่วงวัยและความสนใจในแต่ละยุคสมัย

 

อิคิไก ของแต่ละคนที่ไม่เหมือนกัน ?

ชาวญี่ปุ่นเชื่อว่าเราทุกคนมี อิคิไก ซ่อนอยู่ในตัว อิคิไกของแต่ละคนนั้นจะแตกต่างกันไป บางคนคือการที่ได้ตื่นเช้าๆ มานั่งดูพระอาทิตย์ขึ้น ได้สัมผัสรสชาติของกาแฟในทุกๆ วัน ได้ออกไปตกปลากับเพื่อนทุกอาทิตย์ หรือทุกอย่างที่เราอยากจะตื่นขึ้นมาเพื่อทำมันในทุกวัน

เคิน โมงิ ผู้เขียนหนังสือ “อิคิไก ความหมายของการมีชีวิตอยู่” ได้อ้างถึงงานวิจัยที่ศึกษาประโยชน์ของอิคิไกที่มีต่อสุขภาพ มีผลสรุปว่า การมีอิคิไก แสดงให้เห็นถึงความคิดของกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ชีวิตอย่างมีความสุข ยิ่งไปกว่านั้นกลุ่มตัวอย่างที่มีอิคิไกในชีวิต มีอัตราการเสียชีวิตที่ต่ำกว่ากลุ่มที่ไม่มีอิคิไกอีกด้วย

เคล็ดลับอายุยืนยาว
ของชาวโอกินาว่าในญี่ปุ่น

David Buettner นักเขียนชาวอเมริกันแห่งนิตยสาร National Geographic ได้สำรวจคนในพื้นที่ต่างๆ ทั่วโลก เพื่อหาเมืองที่มีประชากรอายุเกิน 100 ปี ในสัดส่วนที่มากกว่าปกติหรือเรียกว่าพื้นที่ Blue Zones และหนึ่งในนั้นที่ทีมงานค้นพบคือ ‘เกาะโอกินาว่า’ ในประเทศญี่ปุ่น เมืองที่มีผู้คนอัธยาศัยดี สภาพภูมิอากาศอบอุ่น ทะเลสวยงาม พื้นที่ป่าและทรัพยากรอุดมสมบูรณ์ ซึ่งผลสำรวจของเกาะโอกินาว่า คือ

 

 – ผู้คนมีอายุขัยสูงกว่าคนอเมริกัน 7 ปี

– มีสัดส่วนคนอายุ 100 ปี มากกว่าอเมริกา 5 เท่า

มีสัดส่วนคนเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่และมะเร็งเต้านมเป็น 1/5 ของชาวอเมริกัน

– มีคนเป็นโรคหัวใจเพียง 1/6 ของชาวอเมริกัน

ทีมงาน National Geographic ยังได้ค้นพบเคล็ดลับที่ทำให้ชาวโอกินาว่ามีอายุที่ยืนยาวและสุขภาพดี มี 3 ปัจจัยหลัก คือ

  1. อาหารที่กิน ชาวโอกินาว่ากินอาหารที่มาจากพืชเป็นหลัก และจะกินอาหารแบบฮารา ฮาจิบุ เป็นการกินจนรู้สึกว่าอิ่มแค่ 80% โดยกินอาหารในชามเล็กๆ
  2. กิจกรรมที่ทำ ชาวโอกินาว่า ใช้หลักอิคิไก ในการดำรงชีวิตเพื่อหาสิ่งที่ตัวเองทำแล้วมีความสุขเหมือนความหมายว่า เหตุผลของการมีชีวิตอยู่
  3. ความสัมพันธ์ที่มี สังคมของชาวโอกินาว่าเป็นเครือข่ายสังคมแบบโมโอ คือ การดูแลซึ่งกันและกันไปจนแก่เฒ่า แม้จะไม่มีความเกี่ยวข้องกันทางสายเลือดก็ตาม

 

ลองตั้งคำถามให้ตัวเองว่า สิ่งที่อยากจะทำในทุกๆ วันที่ตื่นขึ้นมาคืออะไร หรือคุณรู้อยู่แล้วว่าคุณรักที่จะทำอะไร อยากที่จะทำมันตลอดไป และนำมาปรับใช้กับแนวคิด ‘อิคิไก’ เพื่อหาจุดที่สมดุลให้กับชีวิตของคุณเอง แล้วความสุขก็จะอยู่กับคุณในทุกๆ วัน

 

 

 

ที่มา:
http://goodlifeupdate.com/lifestyle/91646.html
https://www.visitokinawa.jp/about-okinawa/a-long-and-healthy-life?lang=th

https://anontawong.com/2016/08/03/okinawa-longevity/



tags : , , ,


share share to facebook share to twitter

TipsDD ไขความลับชีวิตที่ยืนยาวของชาวญี่ปุ่นในแนวคิดการใช้ชีวิตด้วย ‘อิคิไก’