ครอบครัวคนจีน
 
 
 

'เลือดข้นคนจาง' กับบทบาท
ของลูกหลานในครอบครัวคนจีน

 

"ก็มันก็เป็นอย่างนี้ ลื้อจะมาบ่นทำไม ลื้อจะไปคิดทำไม มันก็เป็นแบบนี้มาตั้งนานแล้ว"

บทสนทนาของอาม่ากับภัสสร แสดงถึงความต้องการที่ผู้เป็นแม่ต้องการให้ลูกสาวเข้าใจขนบธรรมเนียมของครอบครัวคนจีน การกระทำตั้งแต่เล็กจนโตอยู่ในกรอบของคำอธิบายว่า ‘ก็มันเป็นอย่างนี้มาตั้งนานแล้ว’  ซึ่งนี่กลายเป็นประโยคที่ทำให้ห้วงเวลาแห่งความอดทนของภัสสร ผู้เป็นลูกสาวคนเดียวของบ้านสิ้นสุดลง

เลือดข้นคนจาง

เลือดข้นคนจาง ละครน้ำดีสำหรับครอบครัว ผลงานของผู้กำกับมากฝีมือ ย้ง-ทรงยศ สุขมากอนันต์ ที่มาพร้อมกับการเล่าเรื่องราวสุดเข้มข้นของความสัมพันธ์ภายในตระกูลจิระอนันต์ ครอบครัวชาวไทยเชื้อสายจีนขนาดใหญ่ ความน่าสนใจที่ไม่แพ้กับปมของเรื่องที่ว่า ‘ใครฆ่าประเสริฐ’ คงจะเป็นเรื่องราวสายสัมพันธ์ของคนภายในตระกูล ที่เป็นไปตามแบบฉบับครอบครัวคนไทยเชื้อสายจีนอย่างแท้จริง

จริงหรือไม่? ที่คนจีนรักลูกชายมากกว่าลูกสาว และเพราะอะไรหลานชายคนแรกของตระกูลจึงเป็นผู้สืบทอดมรดกไปโดยปริยาย เรามาเรียนรู้ขนบธรรมเนียมที่น่าสนใจเหล่านี้ไปด้วยกัน ซึ่งแน่นอนว่าทั้งหมดนี้จะกลายเป็นฉากหลังของการดำเนินเรื่องสุดเข้มข้น และอาจเป็นเบาะแสสำคัญที่พลาดไม่ได้ด้วยประการทั้งปวง

ความรักที่มอบให้ลูกสาว
ในครอบครัวคนจีน


เนื่องจากครอบครัวคนจีนให้ความสำคัญกับ ‘ผู้ชาย’ มากกว่าสิ่งอื่นใด ดังเห็นได้จากธรรมเนียมปฏิบัติในสมัยก่อนที่ผู้ชายจะกินข้าวร่วมวงกับกุลีและเสมียนที่มาช่วยทำงานจนอิ่มเสียก่อน แล้วจึงเหลือกับข้าวให้ลูกและภรรยากินทีหลัง เพราะคนจีนถือว่าผู้ชายเป็นผู้นำและทำงานหนักเพื่อสร้างครอบครัว ดังนั้นจึงให้ความสำคัญกับลูกชายมากกว่าลูกสาว และยิ่งเป็นการตอกย้ำความสำคัญเมื่อยึดตามธรรมเนียมปฏิบัติ โดยลูกสาวที่แต่งงานแล้วจะเปลี่ยนนามสกุลกลายเป็นคนตระกูลอื่น และเมื่อเสียชีวิต ชื่อจะต้องถูกนำไปตั้งที่ป้ายบรรพชนของตระกูลสามี ดังนั้นทายาทที่เกิดจากลูกสาวจึงเป็นคนนอกตระกูลหรือที่เรียกว่า ‘หลานนอก’ นั่นเอง

ภัสสร

แต่กล่าวว่าครอบครัวคนจีนรักแค่ลูกชายเท่านั้นก็ไม่ถูกเสียทีเดียว เพียงแต่พ่อแม่มีวิธีดูแลลูกชายกับลูกสาวแตกต่างกัน จากในละครที่อากงแบ่งมรดกมูลค่าหลายพันล้านให้ลูกชายและตั่วซุงคนละ 25% แต่ภัสสรผู้เป็นลูกสาวแท้ๆ ที่ช่วยบริหารกงสีอย่างขยันขันแข็ง กลับได้รับเงินสดเป็นจำนวน 200 ล้านบาทเท่านั้น อาจเป็นผลมาจากธรรมเนียมจีนโบราณ ที่พ่อแม่จะมอบเงินให้ลูกสาวสำหรับเอาไว้ใช้จ่ายส่วนตัว ซึ่งเงินจำนวน 200 ล้านบาทนี้ก็มากเพียงพอที่จะสามารถดูแลภัสสรได้ตลอดชีวิต เชื่อว่าปัจจุบัน วิธีการเลี้ยงดูลูกแบบคนจีนโบราณเช่นนี้ยังมีอยู่ในสังคม ดังที่แหม่ม คัทลียา ผู้รับบทเป็นภัสสรเคยให้สัมภาษณ์ว่า เธอเองก็เติบโตมาในครอบครัวคนจีนและระบบกงสีแบบนี้เช่นกัน “ผู้ชายจะได้มากกว่าเราค่ะ” เธอกล่าว

ภาระบนสองบ่าของลูกชายคนโต

แม้ดูเหมือนว่าลูกชายคนโตจะได้รับสิทธิพิเศษและความรักมากกว่าพี่น้องคนอื่น แต่จริงๆ แล้วคนที่อยู่ในสถานะนี้ต้องแบกรับความกดดันและภาระหน้าที่ไม่น้อยทีเดียว

ย้อนกลับไปสมัยโบราณ จีนเป็นสังคมเกษตรกรรม ดังนั้นแรงงานที่สามารถออกไปทำงานได้คือผู้ชาย ส่วนผู้หญิงจะเป็นช้างเท้าหลังอย่างแท้จริงที่ต้องคอยดูแลบ้านและทำอาหารรอผู้ชายกลับจากทำงาน นี่จึงเป็นหนึ่งในสาเหตุที่คนจีนอยากมีลูกชาย เพราะนอกจากจะสามารถสืบตระกูลได้แล้วยังเป็นแรงงานสำคัญในการหาเลี้ยงครอบครัวได้มากกว่าลูกสาว นอกจากนี้ ชาวจีนยังมีหลักคำสอนของลัทธิขงจื๊อที่เน้นความกตัญญู ซึ่งมีอิทธิพลอย่างมากกับวิถีชีวิตของคนจีน จึงทำให้ลูกชายต้องคอยอยู่เลี้ยงดูพ่อแม่ยามแก่เฒ่า ต่างจากลูกสาวที่เมื่อแต่งงานออกไปก็เป็นคนของตระกูลอื่น การถูกคาดหวังยังไม่จบลงเช่นนั้น เมื่อลูกชายของตระกูลยังต้องพยายามมีลูกชายเพื่อสืบสกุล โดยพวกเขามีความเชื่อว่าหากไม่สามารถมีหลานชายให้แก่อากงได้จะถือว่าเป็นเรื่องผิดบาปอย่างมหันต์

ใครฆ่าประเสริฐ

อย่างในเลือดข้นคนจาง ประเสริฐผู้เป็นลูกชายคนโต เป็นคนที่โดนบังคับเรื่องการใช้ชีวิตครอบครัวที่สุด โดยเขาถูกบังคับให้แต่งงานกับผู้หญิงที่พ่อและแม่หามาให้ ทั้งๆ ที่ตนเองก็มีคนรักอยู่แล้ว ซึ่งแม้ว่าภายนอกจะดูเป็นผู้นำและเด็ดขาดสักเพียงใด แต่ความจริงแล้วตัวประเสริฐเองก็ไม่สามารถขัดใจพ่อแม่ของตนเองได้เลย

ตั่วซุง

เพราะใครๆ ก็อยากเป็นตั่วซุง (หรือ?)

ถ้าไม่ใช่คนที่เติบโตมาในครอบครัวชาวจีน‘ตั่วซุง’คงเป็นคำภาษาจีนที่ไม่คุ้นหูเท่าไหร่นัก แต่เลือดข้นคนจางสามารถทำให้เราเข้าใจได้ ผ่านการเล่าเรื่องราวในเวลาอันสั้นเพียงแค่ฉากเดียว

 “หลานนอกออกไป หลานในเข้ามา”
ฉากพิธีกงเต๊กของอากง ทำให้ผู้ชมเห็นลำดับความสำคัญของสมาชิกในครอบครัวจิระอนันต์ได้เป็นอย่างดี ซึ่งนอกจากประเด็นของหลานนอก (ลูกที่เกิดจากลูกสาว และใช้นามสกุลอื่น) กับหลานใน (ลูกที่เกิดจากลูกชาย และใช้นามสกุลของตระกูล) ตำแหน่ง ‘ตั่วซุง’ ยังมีความสำคัญ และทำให้ละครเรื่องนี้มีความน่าสนใจไม่น้อยเลยทีเดียว

โดยตำแหน่งนี้คือ หลานชายคนโตของตระกูลซึ่งจะต้องเป็นหลานในเท่านั้น ทั้งนี้ชาวจีนจะนับให้เป็นลูกชายคนเล็กของอากงที่มีสิทธิสืบสกุล มีความสำคัญเวลานับลำดับญาติมากกว่าลูกสาวแท้ๆ เสียอีก การสืบสันดานวิธีนี้เป็นธรรมเนียมของชาวฮั่น ซึ่งถือเป็นกุศโลบายของชาวจีนโบราณที่ต้องการให้คนในตระกูลเกิดความสามัคคี และไม่ให้แย่งชิงสมบัติกันนอกจากนี้ยังแสดงให้เห็นถึงวิธีการเลี้ยงลูกตามความเหมาะสมของเพศกับสภาพแวดล้อมในขณะนั้นสิ่งนี้เองเป็นเครื่องยืนยันว่าคนจีนให้ความสำคัญกับสถาบันครอบครัวอย่างมาก ดังนั้นขนบธรรมเนียมและข้อปฏิบัติต่างๆ จึงเกิดขึ้นอย่างมีที่มาที่ไป

แต่! กุศโลบายเหล่านี้จะยังคงใช้ได้ผลกับสมาชิกในตระกูลจิระอนันต์หรือไม่?เมื่อครอบครัวที่เคยอบอุ่น และความเป็นคนที่เคยเข้มข้น กลับค่อยๆ จางลงอย่างไม่น่าเชื่อ

แม้ขนบการเลี้ยงลูกหลานแบบคนจีนโบราณจะทำให้เกิดทายาทสืบสกุลมากสักเพียงใดก็ไม่มีประโยชน์ หากความสัมพันธ์ของคนในครอบครัวไม่เข้มแข็งเพียงพอ บทเรียนที่ได้จากละครเรื่องนี้ทำให้รู้ว่าเลือดที่ว่าข้นกว่าน้ำ ก็ย่อมมีวันจางได้สักวันหนึ่ง หากสมาชิกในครอบครัวหลงลืมคำว่า…

‘รัก และ ให้อภัย’

 

 

 

 
 


tags : , , ,


share share to facebook share to twitter

TipsDD เลือดข้นคนจาง กับบทบาทของลูกหลานในครอบครัวคนจีน